PHỦ XANH NHỮNG CÁNH ĐỒNG

Phòng kỹ thuật

0908 822 037

Phòng kinh doanh

0909 822 037 - 0898 135 970

Mã số vùng trồng trước yêu cầu mới: Những nút thắt cần tháo gỡ

Mục lục
    Thủ tục cấp mã số vùng trồng được rút ngắn nhưng thiếu cán bộ chuyên môn, dữ liệu chưa đồng bộ... đang gây khó khăn cho địa phương.

    Cấp mã số vùng trồng được đơn giản hóa thủ tục theo Nghị quyết 36 nhưng tại cơ sở, việc đối chiếu hiện trạng đất trồng xen với hồ sơ cũ và kiểm tra điều kiện sản xuất vẫn phức tạp.

    Thiếu cán bộ, khó quản lý mã số vùng trồng sau phân cấp

    Tại xã Ea Knuếc, tỉnh Đắk Lắk, việc cấp mã số vùng trồng sầu riêng đang gặp vướng mắc trên những diện tích đất liên quan đến các công ty cà phê. Bà Hồ Thị Bích Kiều, Trưởng phòng Kinh tế xã Ea Knuếc cho biết, theo hợp đồng trước đây, người dân chủ yếu sản xuất cà phê nhưng trong quá trình canh tác đã trồng xen thêm sầu riêng để tăng thu nhập.

    Việc cấp mã số vùng trồng sầu riêng đang gặp vướng mắc trên những diện tích đất liên quan đến các công ty cà phê. Ảnh: Tài Đại.

    Việc cấp mã số vùng trồng sầu riêng đang gặp vướng mắc trên những diện tích đất liên quan đến các công ty cà phê. Ảnh: Tài Đại.

    Khi đăng ký mã số vùng trồng sầu riêng, thông tin cây trồng thực tế có sự khác biệt với hồ sơ quản lý trước đó. Vì vậy, cán bộ phải kiểm tra, đối chiếu diện tích, vị trí thửa đất, hiện trạng sản xuất và thông tin các hộ tham gia để có cơ sở giải quyết.

    Theo bà Kiều, khó khăn còn nằm ở đội ngũ thực hiện. Nghị quyết 36/2026/NQ-CP đã đơn giản hóa thủ tục, phân cấp việc cấp và quản lý mã số về chính quyền cấp xã. Tuy nhiên, nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu về trồng trọt, bảo vệ thực vật và kiểm dịch thực vật. Việc kiểm tra vùng trồng, nhận diện sinh vật gây hại và đánh giá điều kiện sản xuất cần kiến thức chuyên ngành, trong khi nhiều cán bộ cấp xã phải kiêm nhiệm và còn thiếu kinh nghiệm.

    Tại Lâm Đồng, việc quản lý mã số vùng trồng cũng đặt ra yêu cầu lớn do diện tích sản xuất rộng, nhiều loại cây trồng. Theo Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng, tỉnh có hơn 522.000 ha cây công nghiệp chủ lực và khoảng 111.500 ha cây ăn quả. Trong đó, cà phê hơn 328.000 ha, sầu riêng khoảng 45.550 ha và thanh long gần 25.900 ha.

    Với quy mô này, việc quản lý mã số không chỉ là tiếp nhận, giải quyết hồ sơ mà còn phải theo dõi điều kiện sản xuất, kiểm soát sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, sinh vật gây hại và truy xuất nguồn gốc. Những khó khăn do thời tiết cực đoan, dịch bệnh trên cây trồng cũng làm tăng khối lượng công việc của cán bộ chuyên môn.

    Theo Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng, UBND tỉnh đã ban hành Văn bản số 12677/UBND-NNMT triển khai Nghị quyết 36 và Nghị định 38/2026/NĐ-CP, thực hiện phân cấp việc tiếp nhận, cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói về cấp xã theo quy định.

    Theo cơ chế mới, người đăng ký tự kê khai và chịu trách nhiệm về thông tin cung cấp, cơ quan quản lý tổ chức kiểm tra, giám sát và hậu kiểm. Tuy nhiên, một số địa phương còn thiếu nhân lực, kinh phí, thiết bị phục vụ kiểm tra thực tế và lấy mẫu. Hệ thống quản lý mã số trên môi trường điện tử cũng chưa được triển khai đồng bộ.

    Cấp mã số vùng trồng với quy trình chặt chẽ sẽ giúp ngành hàng sầu riêng nâng cao chất lượng. Ảnh: Tài Đại.

    Cấp mã số vùng trồng với quy trình chặt chẽ sẽ giúp ngành hàng sầu riêng nâng cao chất lượng. Ảnh: Tài Đại.

    Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, từ khi triển khai Nghị quyết 36 đến ngày 27/10/2026, Cổng Dịch vụ công quốc gia đã tiếp nhận 1.879 hồ sơ, giải quyết 980 hồ sơ đề nghị cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.

    Theo ông Mạnh, việc đưa thủ tục lên môi trường điện tử và phân cấp về cơ sở giúp người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn. Tuy nhiên, đối với thị trường có yêu cầu mã số, vùng trồng và cơ sở đóng gói vẫn phải được kiểm tra, đáp ứng điều kiện của nước nhập khẩu trước khi cấp, trường hợp cần phía nhập khẩu phê duyệt thì tiếp tục thực hiện bước này. Tại những vùng sản xuất lớn, phân tán như Tây Nguyên, hậu kiểm cần dựa trên rủi ro, tránh kiểm tra hình thức hoặc đòi người dân cung cấp lại dữ liệu đã có.

    Phải duy trì chất lượng vùng trồng

    Cùng với những khó khăn ở cấp xã, việc duy trì chất lượng vùng trồng cũng đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao. Theo báo cáo của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tại một số vùng sản xuất, việc ghi chép nhật ký, quản lý sinh vật gây hại, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và truy xuất nguồn gốc còn mang tính hình thức.

    Liên kết giữa sản xuất, sơ chế, đóng gói và tiêu thụ sản phẩm chưa chặt chẽ, trong khi nhiều vùng nguyên liệu vẫn nhỏ lẻ, phân tán. Những hạn chế này có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì mã số, nhất là đối với các thị trường nhập khẩu yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc sản phẩm.

    Theo báo cáo của đơn vị chuyên môn về chuyển đổi số, dữ liệu chủ thể, thửa đất, loại cây và trạng thái mã được lập ở nhiều thời kỳ, theo biểu mẫu, hệ thống khác nhau.

    Có trường hợp thông tin chưa được chuẩn hóa hoặc chưa cập nhật kịp thời khi thực tế sản xuất thay đổi. Hồ sơ đã được số hóa nhưng chưa kết nối đầy đủ với quá trình xử lý nghiệp vụ, gây khó khăn cho tra cứu và sử dụng lại dữ liệu.

    Đối với những vùng sản xuất có nhiều hộ tham gia, vấn đề còn nằm ở việc cập nhật nhật ký canh tác và quản lý sản lượng. Theo Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk, nếu dữ liệu về hộ sản xuất, vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp thu mua được lưu trữ phân tán, việc đối chiếu nguồn gốc lô hàng sẽ gặp khó khăn. Hiệp hội đề nghị quản lý mã số gắn với sản lượng thực tế, giao nhận và đóng gói thay vì chỉ theo danh sách mã đã cấp.

    Cơ chế vườn trồng xen được cấp mã số vùng trồng khiến nông dân Đắk Lắk rất phấn khởi. Ảnh: Tài Đại.

    Cơ chế vườn trồng xen được cấp mã số vùng trồng khiến nông dân Đắk Lắk rất phấn khởi. Ảnh: Tài Đại.

    Tại Đắk Lắk, bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh này cho biết tỉnh đã số hóa hơn 11.000 ha sầu riêng, liên quan đến hơn 10.000 hộ nông dân. Tuy nhiên, việc chuẩn hóa, xác thực và kết nối dữ liệu giữa các hệ thống vẫn còn khó khăn, nhất là những thông tin liên quan đến thửa đất, chủ thể sản xuất và hiện trạng cây trồng. Bà Thủy đề nghị sớm thống nhất khung dữ liệu, phương thức kết nối để những thông tin địa phương đã số hóa có thể sử dụng hiệu quả trong quản lý mã số và truy xuất nguồn gốc.

    Bên cạnh dữ liệu trong nước còn có thủ tục phê duyệt của nước nhập khẩu. Trong đợt ngày 14/8/2026, phía Trung Quốc đã chấp thuận 401/487 mã số vùng trồng và 166/249 mã số cơ sở đóng gói được đề nghị.

    Bên cạnh đó, 86 mã số vùng trồng và 83 mã số cơ sở đóng gói thuộc nhóm phải khắc phục theo yêu cầu của phía Trung Quốc. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã tổng hợp hồ sơ khắc phục từ các địa phương để gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét.

    Đến ngày 2/10, Cục tiếp tục chuyển 490 mã số vùng trồng và 220 mã số cơ sở đóng gói sang Tổng cục Hải quan Trung Quốc, đang chờ phản hồi. 

    “Việc quản lý mã số cần phân biệt rõ trạng thái đã cấp trong nước, đang chờ nước nhập khẩu xem xét và đã được thị trường nhập khẩu chấp thuận. Những mã số bị cảnh báo, tạm dừng hoặc thu hồi phải được cập nhật kịp thời”, ông Nguyễn Quốc Mạnh lưu ý.

    Tài Đại - Tuấn Anh

    Nguồn: Báo Nông nghiệp và môi trường

     

    Tiktok
    Zalo
    0909 822 037 0898 135 970