Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới đến từ Lâm Đồng là chủ giống tiêu đột biến “tiêu Tùng Linh” năng suất cao

Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới đến từ Lâm Đồng, ông Lê Tùng Linh là người phát hiện và nhân giống cây tiêu đột biến “tiêu Tùng Linh”. Giống tiêu này sinh trưởng khỏe, cho năng suất khoảng 10-20 tấn tiêu khô/1ha nếu được chăm sóc đúng quy trình.

Từ cây tiêu đột biến, giống tiêu Tùng Linh mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân Lâm Đồng

Từ một cây tiêu đột biến trong vườn tiêu của gia đình, ông Lê Tùng Linh ở thôn 12, xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng (trước đây thuộc xã Nâm N’Jang, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông) đã dành nhiều năm theo dõi, chọn lọc và nhân giống để tạo ra giống tiêu Tùng Linh.

Mô hình trồng tiêu Tùng Linh theo phương pháp mới, cây cách cây chỉ 30cm của ông Lê Tùng Linh ở  xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng. Ảnh Công Nam. 

Ông Linh cho biết, năm 2014, trong quá trình chăm sóc vườn tiêu Vĩnh Linh, ông phát hiện một cây có nhiều đặc điểm khác biệt. Nhận thấy cây sinh trưởng tốt, ông bắt đầu theo dõi quá trình phát triển, chọn lọc và từng bước nhân giống.

Đến năm 2021, sau khi đưa giống đi kiểm nghiệm, ông Linh công bố giống tiêu Tùng Linh ra thị trường.

Ông Lê Tùng Linh, Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới, bên vườn tiêu giống Tùng Linh tại Lâm Đồng.

Theo ông Linh, giống tiêu này có bộ rễ phát triển mạnh, cây sinh trưởng khỏe và khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Trên cùng một cây có thể xuất hiện nhiều dạng lá khác nhau, trong đó lá thường có màu xanh, dày và dài.

“Đặc điểm cốt lõi của giống tiêu Tùng Linh là bộ rễ phát triển mạnh, giúp cây sinh trưởng khỏe. Nhiều diện tích đất đã từng trồng tiêu, khi trồng lại các giống tiêu cũ thường khó phát triển, nhưng giống Tùng Linh đưa vào vẫn sinh trưởng bình thường”, ông Linh chia sẻ.

Những cây bắt đầu cho thu hoạch bói có thể đạt năng suất khoảng 3-5kg tiêu khô/cây nếu được chăm sóc đúng quy trình. Sau thời gian đưa ra thị trường, giống tiêu Tùng Linh được nhiều nông dân trồng thử nghiệm và đánh giá về khả năng sinh trưởng, năng suất.

Cây tiêu Tùng Linh có bộ rễ phát triển mạnh, giúp cây sinh trưởng khỏe, theo chia sẻ của ông Linh.

Từ một cây tiêu đột biến ban đầu, ông Linh từng bước xây dựng vùng sản xuất và nhân giống với diện tích khoảng 8ha. Hiện gia đình có khoảng 8.000 trụ tiêu sản xuất giống và 20.000 trụ tiêu được đầu tư để nhân giống cho năm 2027.

Năm 2023, giống tiêu của gia đình ông được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Nông công nhận là cây đầu dòng hồ tiêu Tùng Linh.

Đến năm 2025, vườn cây tiếp tục được công nhận là vườn cây đầu dòng, với năng lực cung ứng khoảng 700.000 hom giống/năm.

Sản phẩm “Tiêu giống Tùng Linh” cũng đã được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Theo ông Linh, hoạt động sản xuất, chăm sóc và nhân giống tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động. Vào thời điểm cao điểm, gia đình thuê thêm khoảng 20 lao động thời vụ, mỗi người làm việc khoảng 4-5 tháng/năm.

Năm 2025, doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của gia đình ông đạt khoảng 15 tỷ đồng, lợi nhuận khoảng 5 tỷ đồng/năm.

“Tôi là người phát hiện, xây dựng thương hiệu và là chủ nhân của giống tiêu Tùng Linh. Điều tôi mong muốn nhất không phải chỉ là lợi ích cho riêng mình mà là đưa giá trị kinh tế của giống tiêu này đến với bà con nông dân”, ông Linh nói.

Chùm quả của giống tiêu Tùng Linh có 5 hàng hạt, được ông Linh đánh giá là một trong những đặc điểm giúp giống tiêu này cho năng suất cao.

Không chỉ sản xuất cho gia đình, ông Linh còn bán, hỗ trợ và chia sẻ giống tiêu Tùng Linh cho nông dân. Theo ông, đến nay giống tiêu này đã được nhân rộng tại nhiều địa phương ở Tây Nguyên, với hàng triệu cây giống được người dân đưa vào sản xuất.

Việc nhân rộng giống tiêu nhằm giúp nông dân có thêm lựa chọn về giống, nâng cao hiệu quả sản xuất và hạn chế rủi ro do dịch bệnh trên cây hồ tiêu.

Cơ sở của ông Linh hiện có khoảng 30.000 trụ tiêu Tùng Linh đầu tư để nhân giống.

Với quy mô hiện nay, cơ sở của ông Linh có năng lực cung ứng hàng trăm nghìn cây, hom giống mỗi năm. Đây cũng là cơ sở để ông tiếp tục mở rộng vùng giống và hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ đưa giống tiêu Tùng Linh vào sản xuất.

Ông Linh cho biết, trong điều kiện giá hồ tiêu trên thị trường hiện ở mức hơn 140.000 đồng/kg, nếu năng suất đạt khoảng 10-20 tấn/ha, người trồng có thể tạo ra nguồn thu rất cao.

“Tôi mong muốn giống tiêu Tùng Linh không chỉ tạo ra giá trị cho gia đình mà còn giúp nhiều nông dân nâng cao thu nhập. Nếu bà con làm đúng quy trình, và chăm sóc đúng kỹ thuật thì cây tiêu Tùng Linh sẽ mang lại hiệu quả kinh tế rất cao”, ông Linh chia sẻ.

Chủ tịch Hội Nông dân xã ở Lâm Đồng đánh giá giống tiêu Tùng Linh có nhiều ưu điểm

Ông Nguyễn Văn Anh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng, cho biết sau sáp nhập, toàn xã hiện có khoảng 4.500ha hồ tiêu. Đây là một trong những cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập cao cho nông dân địa phương, nhất là trong bối cảnh giá hồ tiêu thời gian qua tương đối ổn định.

Ông Lê Tùng Linh bên những trụ tiêu được đầu tư để tiếp tục nhân giống tiêu Tùng Linh cho năm 2027.

Theo ông Anh, trước thực tế cây hồ tiêu tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp địa phương, Hội Nông dân xã đang hướng đến việc tập hợp các hộ trồng tiêu thành những nhóm liên kết để trao đổi kinh nghiệm, kỹ thuật chăm sóc và kết nối tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng trao đổi về hướng phát triển cây tiêu Tùng Linh và liên kết sản xuất tại địa phương.

Hội Nông dân xã đã thành lập một số nhóm liên kết với Công ty Nedspice Việt Nam, qua đó từng bước tạo mối liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ hồ tiêu.

Đánh giá về ông Lê Tùng Linh, người được Hội Nông dân Việt Nam công nhận là một trong 96 Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới, năm 2026, ông Nguyễn Văn Anh cho rằng ông Linh có nhiều đóng góp trong phát triển cây hồ tiêu tại địa phương.

Khu vực cây giống đầu dòng của giống tiêu Tùng Linh tại thôn 12, xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng.

Theo ông Anh, ông Linh không chỉ tìm tòi, phát hiện và nhân rộng giống tiêu Tùng Linh có nhiều đặc tính phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vùng Tây Nguyên mà còn góp phần giúp nhiều hộ nông dân tiếp cận, sản xuất giống tiêu này.

“Việc làm của anh Linh không chỉ giúp gia đình phát triển kinh tế, đem lại nguồn thu nhập cao mà tại địa phương anh còn có nhiều đóng góp cho công tác xã hội, thiện nguyện, đặc biệt là các phong trào xây dựng nông thôn mới, đền ơn đáp nghĩa và hỗ trợ những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn”, ông Anh nói.

Giống tiêu Tùng Linh được nhiều nông dân đánh giá cao và đưa vào sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Anh cho biết đã theo dõi giống tiêu Tùng Linh khoảng 3 năm qua, không chỉ tại vườn của ông Lê Tùng Linh mà còn tại một số vườn của các hộ dân đã đưa giống này vào sản xuất.

Qua thực tế theo dõi, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trường Xuân nhận thấy giống tiêu Tùng Linh có nhiều ưu điểm, trong đó đáng chú ý là khả năng chịu úng, cây sinh trưởng khỏe và cho năng suất cao.

“Chúng tôi đã trực tiếp lấy mẫu gửi Công ty Nedspice Việt Nam kiểm nghiệm. Các chỉ tiêu cơ bản đều đạt và vượt so với tiêu chuẩn quốc tế. Chúng tôi cho rằng đây là một trong những giống tiêu có nhiều ưu điểm và đang khuyến cáo nông dân nhân rộng trên địa bàn”, ông Anh cho hay.

Công Nam 

Nguồn tin: Báo Dân việt